ul. Płocka 30, 09-200 Sierpc

Księgozbiór

Autor: Magdalena Staniszewska

Księgozbiór Czytelni w latach 70.

Księgozbiór biblioteki w dniu otwarcia, w marcu 1945 r. liczył 800 woluminów. Jak na ówczesne warunki była to znaczna liczba, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że Sierpc znajdował się w czasie okupacji na terenach włączonych do Rzeszy Niemieckiej, na których wszelkie przejawy kultury polskiej niszczono szczególnie zawzięcie. Pierwsze zbiory stanowiły w większości publikacje wydane przed II wojną światową, w tym wiele książek XIX-wiecznych. Do najstarszych należały utwory Józefa Ignacego Kraszewskiego, Józefa Korzeniowskiego i Jana Lama wydane w latach 1871, 1872 i 1873 we Lwowie i Warszawie.

Jan Lam: Wielki świat Capowic. Wyd. Nakładem księgarni Gubrynowicza i Schmidta. Lwów 1873

Duża część książek pochodziła z ocalonych przez ludność resztek księgozbiorów sierpeckich (księgarni, Biblioteki Rodziny Policyjnej i Powiatowej Centrali Kompletów Ruchomych) oraz rozmaitych darów. Znajdowały się też książki drukowane w latach wojny w USA, otrzymane w darze od Polonii Amerykańskiej. W inwentarzu figurowało też kilka książek opublikowanych w Warszawie w czasie okupacji (westerny i poradniki ogrodnicze), a także pierwsze książki wydane już po wyzwoleniu przez wydawnictwa: „Gebethner i Wolf”, „Wiedza”, „Książka”, „E. Kuthan” i „St. Kamiński”. Były to poza niewielkimi wyjątkami książki cenne: klasyka polska i obca, książki naukowe i popularnonaukowe, różnego rodzaju poradniki, a nawet Encyklopedia Orgelbranda z 1900 r.

Strona tytułowa Encyklopedii powszechnej S. Orgelbranda. Tom 8 1900 r.

Aby biblioteka sprawnie funkcjonowała należało pokonać wiele trudności, głównie zdobywania funduszy na powiększenie zbiorów bibliotecznych. W maju 1946 r. odbywał się w Sierpcu Tydzień Oświaty, Książki i Prasy. Podczas tych dni ze sprzedaży okolicznościowych nalepek, chorągiewek oraz z ulicznych zbiórek pieniężnych od prywatnych ofiarodawców, uzyskano niewielkie fundusze, które przeznaczono na zakup książek. Także ówczesne Starostwo Powiatowe włączyło się w akcję, nie szczędząc na ten cel środków finansowych. Duże zaangażowanie dla rozwoju bibliotek w trudnych powojennych czasach wykazał Franciszek Midura, pełniący funkcję inspektora kulturalno-oświatowego na terenie Sierpca. Zdobył on dla ówczesnej biblioteki komplet monumentalnego dzieła Oskara Kolberga „Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania…”.

Do końca 1946 r. księgozbiór powiększał się powoli, drogą zakupów za fundusze przydzielone przez samorząd miejski i Urząd Powiatowy. Rozwój biblioteki przyśpieszyło wydanie przez rząd „Dekretu o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi” z 17 kwietnia 1946 r. Do biblioteki sierpeckiej, podobnie jak i do innych, wpływały komplety książek, kupione i opracowywane w ramach zakupu centralnego przez Naczelną Dyrekcję Bibliotek w Ministerstwie Oświaty a następnie Centralny Zarząd Bibliotek w Ministerstwie Kultury i Sztuki. W 1948 r. w ramach działalności ogólnopolskiego Komitetu Upowszechniania Książki (KUK), powołanego dla wspierania bibliotek, książnica sierpecka otrzymała zbiory o dużej wartości literackiej, w twardej oprawie. Była to klasyka polska i obca oraz książki współczesnych pisarzy polskich, a także literatura popularnonaukowa. Forma nabywania zbiorów przez zakup centralny oraz KUK dominowała aż do roku 1956, kiedy to zakup książek dla powiatowych sieci bibliotecznych przejęły biblioteki wojewódzkie a następnie powiatowe.

Czytelnia w początku lat 80.

W latach 50. nastąpił znaczny przyrost księgozbioru. Jednak tylko część wpływających ówcześnie książek trwale go wzbogaciła. Biblioteka otrzymywała wtedy, obok cennych zbiorów z klasyki literatury, wiele powieści tendencyjnych, o niskich walorach literackich, podobnej wartości literaturę popularnonaukową oraz wieloegzemplarzowe zestawy dzieł klasyków marksizmu i ich interpretatorów. Z wielu tysięcy tego typu książek należało po 1956 r. zbiory oczyścić. Jednocześnie w pierwszej połowie lat 50., na mocy decyzji władz, ze zbiorów usunięto wiele książek uznanych za szkodliwe w nowej rzeczywistości. Obok cennych książek popularnonaukowych i naukowych, selekcją objęto dzieła wielu wybitnych polskich pisarzy.

Czytelnia w 1977 r.

Miejska Biblioteka Publiczna po ponad 60 latach istnienia zgromadziła 87 359 woluminów książek (dane na koniec roku 2006). Liczba ta obejmuje także Filię biblioteczną nr 2. Są to zbiory adresowane do różnych grup czytelników i zaspokajające różnorakie potrzeby i gusta czytelnicze. Biblioteka umożliwia dotarcie do lektur szkolnych uczniom i nauczycielom szkół wszystkich typów. Zbiory biblioteczne pomogły już wielu studentom, ludziom pracującym naukowo, poszerzającym swoją wiedzę drogą samokształcenia, interesującym się przeszłością miasta i wieloma innymi tematami.

Pierwsze wpisy pochodzą z 1945 r.

Pierwsza księga inwentarzowa Biblioteki.

„Encyklopedią Britannica” w wersji oryginalnej, ufundowaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Bibliotekę Publiczną m. st. Warszawy. Czytelnicy mają również do dyspozycji 5100 jednostek zbiorów audiowizualnych, na które składają się płyty, kasety i taśmy z nagraniami muzycznymi i literackimi oraz nauką języków, a także kasety z nagraniami „książki mówionej”, które udostępniane są niewidomym oraz ludziom niepełnosprawnym.

Karta książki założona w 1946 r.

44% księgozbioru biblioteki stanowi literatura piękna dla dorosłych (od romansów i kryminałów do dzieł zaspokajających potrzeby najbardziej wyrafinowanych czytelników), 18% to książki dla dzieci i młodzieży, 38% – literatura naukowa, popularnonaukowa i fachowa. Dumą biblioteki jest wspaniały księgozbiór podręczny w Czytelni, liczący ponad 9 tys. woluminów, dzieł naukowych i informacyjnych. Czytelnia posiada też wydzielony, bardzo liczny księgozbiór dotyczący Sierpca, ziemi sierpeckiej i całego Mazowsza. Gromadzone są także czasopisma, aktualnie w bibliotece są 54 tytułów czasopism bieżących i 39 tytułów oprawnych. Miejska Biblioteka Publiczna może poszczycić się także cenną 33-tomową

 

 

Najstarsze książki w zbiorach Miejskiej Biblioteki Publicznej

Paryż i jego obyczaje Pawła de Kock
to książka z najwcześniejszą datą
w zbiorach MBP.Wydana została
w Warszawie, w Drukarni
przy ulicy Rymarskiej, w 1843 roku. 

 

 

M.A. Quinton:
Aurelia czyli Żydzi z Porta Capena.
Drukarnia Czerwińskiego i Spółki,
Warszawa 1876

 

 

 

Wiele książek, które znalazły
się w Bibliotece były darami od
osób prywatnych. Jednym
z darczyńców był Ryszard Kubicki.
Niniejsza powieść J. I. Kraszewskiego
wydana została w Krakowie w 1885 r.
przez Spółkę wydawniczą księgarzy
w Warszawie: Gebethner i Wolff,
Michał Glücksberg, Maurycy Orgelbrand,
G. Sennewald i Edward Wende

Dodatek Miesięczny do
Przeglądu Tygodniowego z 1887 r.
Zawiera wiele interesujacych
z perspektywy czasu artykułów, np.:
Materyalizm w społeczeństwie czy
Kartka z wyobrażeń chłopskich (o czarownicach)

 

 

Powieść Henryka Sienkiewicza
Bez dogmatu wydana w Warszawie
w 1899 r. przez Gebethnera i Wolffa

 

Poezye Lucyana Rydla, wydane
w Krakowie w 1909 r. nakładem
Leona Idzikowskiego w Kijowie,
trafiły do Biblioteki jako dar
Heleny Rawicz-Radomyskiej Mniszek 

Powieść Pan Jędrzej Piszczalski
Adolfa Dygasińskiego wydana została
w Warszawie w 1914 r. Ciekawostką jest pieczątka widniejąca na stronie tytułowej.
Świadczy ona o tym, że książka ta,
nim trafiła do ówczesnej
Biblioteki Powiatowej, znajdowała się
w działajacej w Sierpcu w okresie
międzywojennym czytelni żydowskiej

Ciekawostką na stronie tytułowej
tej książki, wydanej w 1921 r. przez
spółkę Gebethnera i Wolffa, jest
pieczątka z napisem:
“Zwróć książkę taką, jaką otrzymałeś” 🙂

 

Zbiorowe wydanie pism Andrzeja Struga
wydane w 1931 r. przez wydawnictwo
cenionego księgarza i wydawcy warszawskiego Jakuba Mortkowicza.
Na stronie tytułowej widnieje
charakterystyczny dla tego
wydawnictwa znak kłosa.
Publikacja jest darem
od Edwarda Kisielewicza 

Jedna z ostatnich zachowanych
książek o tak wczesnym
numerze inwentarzowym – 27.
Na stronie tytułowej widnieje
pieczątka o ciekawej treści: 
“Przez oświatę – do potęgi Państwa”

Miejska Biblioteka Publiczna im. Zofii Nałkowskiej w Sierpcu

Moja e-bibliotek@ liderem informatyzacji na Mazowszu

Projekt jest realizowany w ramach programu 2.1 E-usługi, Poddziałanie 2.1.1 E-usługi dla Mazowsza, typ projektów Informatyzacja bibliotek, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020.